WENECJA
Wenecja, czyli miasto na wodzie
Zamiast ulic ma funkcjonalne kanały, a za samochody służą gondole…
Któż nie słyszał o Wenecji? Czy w ogóle jest ktoś, kto może nie wiedzieć, gdzie się się znajduje? Śmiemy twierdzić, że nie ma takich osób 🙂
Jeśli zatem pomyślałeś/aś o podróży do miejsca, gdzie możesz się zgubić, ale też nie musisz się martwić o korki, to właśnie jest to Wenecja.
Jako, że o Wenecji w internetach i licznych publikacjach powiedziano i napisano już wszystko, to my w tym wpisie postaramy się dorzucić jakieś takie nietypowe przysłowiowe 5 groszy 🙂
Wyruszmy więc razem na wyprawę przez weneckie zaułki, gdzie historia, sztuka i… odrobina chaosu łączy się w wyjątkowym koktajlu, który trudno zapomnieć!
Zapraszamy.
Kiedy najlepiej odwiedzić Wenecję?
No cóż, myśleliśmy, że jak udamy się w maju, to unikniemy szaleńczych tłumów. Nic z tych rzeczy!
Maj, ani wszystko co po maju naszym skromnym zdaniem nie jest dobrym czasem. Zostaje nam zatem okres od stycznia do kwietnia i tutaj z pomocą przychodzą nasi znajomi, Paweł oraz Beata Pomykalscy, którzy mówią, że najlepszym miesiącem jest styczeń. I po głębszej analizie, którą poczyniliśmy, wydaje się być to prawdą.
Zresztą, korzystając z okazji, możemy polecić ich książkę, która nie dość, że jest świetnie napisana, to rozwiewa wiele wątpliwości dotyczących Wenecji.
Tymczasem spróbujmy zacząć zwiedzanie…
Gondole i ich tajemnice
W Wenecji pływa ponad 400 gondoli, każda z unikalnym designem. Kiedyś gondolierzy śpiewali serenady – dziś to rzadkość, bo wolą skupić się na unikaniu kolizji w wąskich kanałach.
Gondole mają charakterystyczny kształt asymetryczny, by gondolier mógł stać jedną nogą do przodu i nie obracać łodzi – sprytne, jak antykorki na wodzie.
Zakaz jazdy rowerem obowiązuje tu nawet dla kurierów, którzy dostarczają pizzę łodziami 😉
Gondolierzy
To ikony Wenecji, łączące tradycję z codziennym show na kanałach. Zawód ten wymaga nie tylko siły ramion, ale i charyzmy, bo każdy rejs to lekcja historii z humorem.
Gondolierzy istnieją od XI wieku, gdy gondole były głównym transportem w mieście – w XVI wieku pływało ich nawet 10 000, dziś tylko około 400 licencjonowanych. Licencja przechodziła kiedyś z ojca na syna, a teraz wymaga 400 godzin szkolenia, egzaminu z historii Wenecji, języków i wiosłowania – elitarny klub z czarnymi słomkami na kapeluszach. Dawniej bogacze dekorowali gondole jak jachty, aż dekret z 1630 roku narzucił skromny czarny kolor, by uniknąć przepychu.
Gondolier stoi na rufie, wiosłując jedną ręką dzięki asymetrycznej budowie łodzi – geniusz inżynierii, by nie kręcić się w kółko w labiryncie kanałów. Opowiadają anegdoty o Casanovie czy regatach Vogalonga, 30 km bez motorów, gdzie nawet Polacy startują.
Ceny rejsu to 80-100 euro za 30 minut, ale warto targować poza placem św. Marka i unikać pułapek na turystów.
Labirynt kanałów
Wielki Kanał, główna arteria Wenecji, przecina tylko cztery mosty i z lotu ptaka przypomina… rybę – idealny kształt dla miasta zbudowanego na lagunie. Miasto podzielone jest na sześć sestieri (dzielnic) o różnych charakterach, jak San Marco pełne turystów czy rzemieślnicze San Polo z targiem Rialto.
Wenecja tonie nie tylko pod turystami, ale dosłownie, gdyż poziom wody podnosi się corocznie o 2 mm.
Plac św. Marka
Powstał w IX wieku wokół pierwszej bazyliki św. Marka, zbudowanej dla relikwii patrona Wenecji, skradzionych z Aleksandrii.
Od tamtej też pory służył jako scena dla uroczystości państwowych i religijnych. W XII wieku doża Sebastiano Ziani przebudował go w centrum administracyjne, a kolejne wieki dodały gotyckie, renesansowe i bizantyjskie akcenty, tworząc mozaikę stylów.
Pod powierzchnią kryje się ukryty kanał z IX wieku, dowód na inżynieryjne cuda miasta na wodzie.
Bazylika św. Marka
Zbudowana w XI-XIII wieku zachwyca złotymi mozaikami i pięcioma portalami z końmi z Hipodromu Konstantyna – powstała jako symbol potęgi Republiki Weneckiej.
Kampanila, 99-metrowa dzwonnica z IX wieku (odbudowana po zawaleniu w 1902), oferuje panoramę laguny z windy. Pałac Dożów i renesansowe Prokuracje (Stara i Nowa) otaczają plac, a Wieża Zegarowa z XV wieku bije godziny figurami Maurów.
Początki i relikwie
W 828 roku weneccy kupcy ukradli relikwie św. Marka z Aleksandrii w Egipcie, które przemycono pod wieprzowymi tuszami. Tak trafiły do miasta nad Padwą 😉
Pierwsza świątynia konsekrowana w 832 roku spłonęła w 976 roku podczas buntu, co z kolei wymusiło odbudowę. No i odbudowali…
Budowa i rozkwit
Obecna bazylika w stylu bizantyńsko-weneckim wybudowana została przez dożę Domenica Contariniego w latach 1063 – 1094. Konsekracja zbiegła się z „cudownym” odnalezieniem ciał świętych.
Po zdobyciu Konstantynopola w 1204 roku dodano mozaiki, elementy i konie z Hipodromu, tworząc złoty skarb z orientu.
W roku 1807 świątynia stała się katedrą. Niewątpliwie przyciąga uwagę zarówno z zewnątrz jaki i wewnątrz, które oferuje lśniące 8000 m² mozaik, w tym niezwykłe sceny w bizantyńskim blasku.
Karnawał
To barwne święto masek i balów, które co roku zamienia miasto w scenę z opery Verdi, pełną elegancji i szaleństwa przed Wielkim Postem.
Rozpoczyna się zwykle w drugą niedzielę przed Środą Popielcową i trwa około dwóch tygodni (w 2026 roku od 17 stycznia do 17 lutego), z kulminacją w weekend poprzedzający post.
To dobry czas na zimową wizytę, gdy place jak św. Marka wypełniają się w maskach Bauta i kostiumami z epoki.
Pochodzenie i historia
Korzenie sięgają starożytnych Saturnaliów i rzymskich Saturnaliów, ale wenecka tradycja zaczęła się w XI wieku, z pierwszą wzmianką w 1094 roku.
W 1162 roku po zwycięstwie nad Akwileją wprowadzono rytuał zarzynania byka i świń na placu św. Marka, symbolizujący pokonanych wrogów.
W 1296 roku Senat uznał go za oficjalne święto (carne vale – żegnaj, mięso), a w średniowieczu przyciągał arystokratów i aktorów commedia dell’arte – zakazaną po upadku Republiki w 1797 roku.
Renesans i rozkwit XV – XVIII wiek
Około 1400 roku powołano Compagnie della Calza – arystokratyczne stowarzyszenia rywalizujące strojami na balach Martedi Grasso.
W XVII wieku imprezy trwały od października do Wielkiego Postu, z placem św. Marka jako epicentrum.
Po upadku Republiki w 1797 roku Napoleon i Austriacy zakazali karnawału na dekady z powodu dewiacji pod maskami.
XIX wiek przyniósł próby wskrzeszenia, ale pełny powrót nastąpił w 1979 roku jako turystyczne dziedzictwo kulturowe, trwające 10-14 dni.
A jak zbudowano Wenecję?
Przedzierając się przez poczynione przez nas fotki, kilka zdań w tak zwanym międzyczasie powiedzmy o budownictwie…
Wenecja powstała jako schronienie uciekinierów przed najazdami barbarzyńców w V-VI wieku, przekształcając błotnistą lagunę w miasto dzięki genialnej inżynierii drewnianych pali i kanałów.
Początki w lagunie
W V wieku Rzymianie z lądu stałego uciekali przed Hunami, Longobardami i Wizygotami, osiedlając się na 118 wyspach laguny weneckiej – bagna i płytkie wody zapewniały naturalną ochronę.
Legendarnie pierwsza osada na Rialto powstała w 421 roku, ale realnie stabilne struktury zaczęto budować w VIII wieku, wbijając miliony drewnianych pali w gliniaste dno.
Technika budowy
Pale (nawet 1-2 mln pod jednym budynkiem) wbito na głębokość 3-7 metrów, tworząc platformy pod domy; kanały wydrążono ręcznie, a wyspy łączono mostami i zasypywano płycizny dla nowej przestrzeni.
Brak słodkiej wody rozwiązano studniami z filtrem z żwiru i cegieł.
Rozwój miasta
W IX wieku wybrano Rialto stolicą, budując pałace i bazylikę; do XI wieku powstało centrum handlowe, a cegły z Murano wzmacniały konstrukcje przeciw osuwiskom. Dziś Wenecja tonie (2 mm rocznie), ale pale przetrwały wieki dzięki beztlenowemu środowisku.
Fundamenty tworzą miliony pali z olchy, dębu czy modrzewia (do 2 mln pod pałacem), wbitych na 3-7 m w gliniasty muł – w beztlenowym środowisku drewno mineralizuje się jak beton, tworząc stabilną platformę pod kamienne bloki. Brzegi kanałów wzmacniano palisadami z pali i ceglanymi murami z istriańskiego kamienia, zapobiegając osuwiskom i falom.
Podsumowując…
Wenecja to nie tylko miasto z pocztówek, ale żywa legenda, gdzie kanały szepczą historie o kupcach, dożach i zakochanych parach na gondalach.
Po zwiedzaniu placu św. Marka, karnawału w maskach czy labiryntu brukowanych uliczek zostajesz z poczuciem, że odwiedziłeś inny wymiar – mokry, ale magiczny.
Tu nie ma samochodów, tylko wiosła i vaporetto, a każdy mostek kryje kawiarnię z espresso mocniejszym niż sztorm na lagunie.
Wiosną i jesienią unikniesz tłumów, a zimą karnawał zamieni cię w arystokratę pod maską Bauta – idealne na wspomnienia, które nie toną 🙂
Jeśli masz ochotę na wirtualną małą czarną, to zamawiając ją będzie nam niezmiernie miło, a Ty docenisz nasz trud włożony w prowadzenie bloga.
A jeśli podobał Ci się ten wpis i uważasz, że wniósł realną wartość do odwiedzin tego miejsca, to zapraszamy do wsparcia naszego bloga i polubienia naszego facebooka. Będzie to dla nas sygnał, iż wykonujemy dobrą i wartościową pracę 🙂
A.D.2018